Zapisz się do newslettera NPM

Jesteś tutaj

Z górskich stron |

Podwójna podróż

NPM 6/2014
Numer wyprzedany
Autor:
Karolina Smyk
(fot. arch. Karoliny Smyk)
"Góra w Tybecie” jest czwartą książką Colina Thubrona wydaną przez Wydawnictwo Czarne. Wszystkie z nich dotyczą Azji. Autor jest brytyjskim podróżnikiem, nagradzanym pisarzem i choć tworzy literaturę faktu, mniej jest w niej reporterskiego konkretu, a więcej poetyckich opisów, w których jednakże nie brakuje celnej obserwacji i wielkiej ciekawości świata.

Pielgrzymuje do Kajlasu w Tybecie – dla milionów buddystów i hinduistów najświętszej góry, centrum świata. Wierząc, że okrąg stanowi kształt świętości, pielgrzymi wędrują 50-kilometrowym szlakiem dookoła góry, co ma im przynieść odkupienie, gromadzić przyszłe zasługi oraz zapewnić doczesne szczęście. Szczyt z szacunku dla wyznawców nie stanowi celu dla alpinistów; oficjalnie nie odnotowano próby zdobycia wierzchołka, choć wzrok wspinaczy przyciąga północne zbocze, porównywane do północnej ściany Eigeru. Reinhold Messner miał szerokie plany zdobycia tego wysokiego sześciotysięcznika w latach 80., do wyprawy jednak nie doszło. Kajlas po dziś dzień utrzymuje status świętego miejsca medytacji i jest całkowicie poza zasięgiem wspinaczy. Mistyczny Tybet jest w tej książce tematem dominującym, choć autor demaskuje także narosłe wokół niego mity. Dzięki opowieściom przewodnika, tragarza i kucharza, którzy towarzyszą autorowi w wędrówce, oraz spotykanym na szlaku mieszkańcom wiosek i mnichom poznajemy ich codzienne życie, bolączki współczesności, do których należą przede wszystkim brak wykształcenia, emigracja, nędza, nieurodzajna ziemia, konsekwencje chińskiej inwazji oraz rewolucji kulturalnej. Ważną częścią książki są też mentalne wycieczki autora w przeszłość własnego dzieciństwa i historii rodzinnej, rozważania o sensie życia i tajemnicy śmierci, gdyż to właśnie odejście ostatniej bliskiej mu osoby było najważniejszym argumentem do podjęcia przezeń pielgrzymki. Spora dawka mądrej refleksji powoduje, że książka jest ciekawą propozycją dla tych, dla których podróże nie są „zaliczaniem zabytków”, powierzchownym zwiedzaniem świata „na szybko”. Pozycja ta spodoba się także miłośnikom podróżniczych i autobiograficznych książek Nicolasa Bouviera.

Colin Thubron, „Góra w Tybecie. Pielgrzymka na święty szczyt”, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2014.
Cena: 34,90 zł

Nasza ocena – warto

-------------------------

Tatrzańska literatura dla nastolatków

Jedna z ostatnich książek wydanych przez TPN skierowana jest do dzieci mniej więcej w wieku 10-13 lat. To pierwsza część opowieści o Patrycji z Warszawy, typowej „miastowej” nastolatce, która wraz z babcią Krysią spędza wakacje pod Tatrami, i o zakopiańczyku Jędrku. Dla 12-letniej Pati liczy się tylko jej własny świat, łomot muzyki w uszach, komórka, Wi-Fi, a wszystko, co nie jest dużym miastem, ma u niej etykietkę „strasznej wiochy” i nudy. Nie jest zainteresowana górami, przyrodą, jej ignorancja w tym zakresie nie ma dna. Początkowo niechętna eskapadzie w Tatry dziewczyna zmienia zdanie pod wpływem wydarzeń, jakie mają miejsce na wycieczce do Doliny Strążyskiej, a także za sprawą spotkanych w Zakopanem i na szlaku osób. Najważniejszą z nich okazuje się właśnie Jędrek – syn gaździny ze Skibówek, u której zatrzymała się Pati wraz ze swoją babcią. Jędrek, drażniący dziewczynę swoimi komentarzami, z czasem zaczyna przyciągać jej uwagę. Chłopak pochodzi ze starego zakopiańskiego rodu Krzeptowskich; jego dziadek wspomina Sabałę, zna legendy o skarbie zbójnickim i Giewoncie, starszy brat Sebastian jest ratownikiem TOPR, a znajomi pracują w TPN jako strażnicy. Nieodłączna zabawka nastolatki – smartfon, ściskana nieustannie w oczekiwaniu na SMS-y od warszawskich przyjaciół, a szczególnie jednego ważnego kolegi, w końcu nie wytrzymuje konkurencji z bieżącymi wydarzeniami: kąpielą w wodospadzie i spotkaniem z niedźwiedziem... Autorzy świetnie przemycają do opowieści gwarę, teksty piosenek, wartości edukacyjne, piękno Tatr, interesujące historie ludzi i miejsc. Jeśli tylko pierwsza część przygód nastolatków znajdzie swoje grono czytelników, autorzy mają pomysł na całą serię. To fajna, współczesna historia, którą dorosłemu czyta się świetnie. Miejmy nadzieję, że i dzieciaki ją polubią. Do książki dołączono audiobooka przygotowanego przez aktorów Teatru Witkacego w Zakopanem.

Lidia Długołęcka-Pinkwart, Sergiusz Pinkwart, „Pati i Jędrek – mali strażnicy Tatr.  Na górskim szlaku”, Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego, Zakopane 2014.
Cena: 27 zł (książka + audiobook)

Nasza ocena – warto

------------------------

Dziennik turystki

Niektóre górskie wspomnienia, ze względu na dobro ich autora, aż się proszą, by ich nie wyciągać z prywatnej szuflady. No chyba, że służą za komentarz do zdjęć wakacyjnych w rodzinnym albumie albo materiał na bloga. Ale wydane w formie książki obnażają swoją słabość, którą można by określić „brakiem literackości”. Na ten syndrom cierpi książka „Baba i góry”, w której Grażyna Szuba zamieszcza dzienne zapiski ze swoich wycieczek w Alpy, Atlas Wysoki, Sudety Wschodnie, Apeniny, góry Krety i na Olimp. Nie bardzo można ją zarekomendować komuś, kto szuka praktycznych informacji: jest ich tutaj niewiele, na podstawowym poziomie, np. jeśli ktoś wybiera się w Sudety Wschodnie, to dowie się, że szlak na Górską Odznakę Turystyczną jest kiepsko oznakowany, a czasy przejść podane są mało precyzyjne, itp. Ciekawostek historycznych – zaledwie garstka, prawie całkowicie brak refleksji. Są schematyczne opisy przejść turystycznych wraz z ogólną oprawą logistyczną i właściwie to tyle. Powtórzę – tekst być może obroniłby się na interaktywnej stronie internetowej, którą da się naszpikować fotografią, podkładem muzycznym i krótkimi filmami, natomiast w towarzystwie 15 kart ze zdjęciami nie ma na to szans. Widać, że autorka lubi być w górach, jej entuzjazm wynikający z przekraczania kolejnych progów wysokości, dowcip i dystans do uciążliwości doli turysty czy monotonii menu budzą sympatię, ale to za mało… Za mało na książkę.

Grażyna Szuba, „Baba i góry. Zapiski z wypraw”, Stapis, Katowice 2013.
Cena: 29,90 zł

Nasza ocena – strata czasu


Pełna treść artykułu dostępna dla osób zalogowanych.
Zaloguj się lub załóż bezpłatne konto w serwisie.

Zobacz podobne artykuły

Zobacz też